دفتر تبليغات اسلامى شعبه خراسان
366
مسائل مستحدثه پزشكى ( فارسى )
آنها اين كار صورت گيرد . بررسى ادلّهء حرمت از ادلّهء حرمت به گونه زير مىتوان پاسخ گفت : جواب دليل اوّل : در جواب دليل اوّل مىتوان گفت : روايت اوّل دلالت مىكند كه حرمت قطع سر ميّت شديدتر از قطع سر زنده است و ديگر روايات دلالت مىكند كه حرمت مردهء مؤمن با زندهء آن مساوى است و شكستن استخوان ميّت و زنده از نظر حرمت يكسان مىباشد . جمع ميان اين روايات به اين است كه بگوييم شديدتر بودن حرمت به سر اختصاص دارد و ديگر اعضا باهم مساوىاند . ليكن روايت اوّل از نظر سند مرسله است ، هرچند مىتوان آن را معتبر دانست ؛ چه از مرسلات جميل بن الدراج مىباشد . و اين روايات اگر تمام باشد ، بر مساوات در چيزهايى دلالت مىكند كه ديه دارد ؛ ليكن روايات ديه بيانگر آن است كه ديهء ميّت مانند ديهء نطفه است : در روايت حسين بن خالد آمده است كه از امام صادق عليه السّلام از قطع سر ميّت سؤال شد ، فرمود : خدا آنچه را در حال حيات انسان حرام كرده ، در حال ممات حرام كرده است ، پس هركه دربارهء ميّت كارى كند كه اگر زنده بود مىمرد ، بايد ديه بدهد . راوى مىگويد : اين سخن را به ابا الحسن عليه السّلام عرضه داشتم ، فرمود : « ابا عبد اللّه عليه السّلام درست گفت ، رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله چنين گفته است » . گفتم : هركه سر ميّت را ببرد يا شكمش را بشكافد يا كارى كند كه اگر زنده بود از ميان مىرفت ، آيا بايد ديهء كامل انسان را بپردازد ؟ فرمود : « نه ، ديهء ميّت ديهء جنين در شكم مادر است پيش از آنكه در آن روح بدمد و آن صد دينار مىباشد كه به وارثان تعلّق مىگيرد و در اينجا ديه به ميّت تعلّق دارد نه وارثان » . گفتم : فرق ميان اين دو چيست ؟ فرمود : « در جنين اميد مىرود كه در آينده سودمند باشد ، درحالىكه مرده منفعتش پايان يافته است ، چون پس از مرگ مثله شود ، ديهء اين كار براى خود او است ، كه مىتوان از طرف او حج گزارد و در كارهاى نيك و صدقات يا غير آن